Dynamic กับ Static Load Test ต่างกันอย่างไร?
Dynamic Load Test (PDA) คือการทดสอบด้วยการปล่อยตุ้มน้ำหนักกระแทกหัวเสาเข็มแล้ววิเคราะห์คลื่นความเค้น ส่วน Static Load Test คือการกดน้ำหนักจริงลงบนเสาเข็มโดยตรง — วิธีแรกเร็วและประหยัดกว่า วิธีหลังแม่นยำที่สุด
- ติด Strain Gauge + Accelerometer บนหัวเสาเข็ม
- บันทึกสัญญาณระหว่างการตอกหรือกระแทก
- วิเคราะห์ด้วย CAPWAP เพื่อหา Pile Capacity
- ได้ผล Skin Friction + End Bearing แยกกัน
- ทดสอบเสร็จในวันเดียว ผลเร็ว
- วางน้ำหนักจริงหรือใช้เสาเข็มสมอดึงกลับ
- กดเสาเข็มด้วยแม่แรงไฮดรอลิกค่อยๆ เพิ่ม
- วัดการทรุดตัวแต่ละขั้นน้ำหนักอย่างละเอียด
- ได้ Load-Settlement Curve ที่แม่นยำที่สุด
- ต้องใช้เวลาและอุปกรณ์มากกว่า
ตารางเปรียบเทียบ Dynamic vs Static ครบทุกมิติ
← เลื่อนดูตารางทั้งหมด →
| หัวข้อ | Dynamic (PDA) | Static |
|---|---|---|
| มาตรฐาน | ASTM D4945 · มยผ.1252-51 | ASTM D1143 |
| ความแม่นยำ | สูง (ค่าอาจต่ำกว่า Static 10–30% ตามสภาพดิน) | สูงสุด (Direct measurement) |
| ระยะเวลาทดสอบ | ครึ่งวัน–1 วัน | 1–3 วัน |
| ราคาสัมพัทธ์ | ประหยัดกว่า (เริ่มต้น ~5,500 บาท/ต้น) | แพงกว่าประมาณ 10 เท่าขึ้นไป (50,000–150,000+ บาท/ต้น) |
| ข้อมูลที่ได้ | Capacity, Integrity, Driving Stress | Load-Settlement, Residual Settlement |
| ใช้ยื่นหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง | ✓ ยอมรับ | ✓ ยอมรับ |
| เสาเข็มเจาะ | ✓ ทำได้ | ✓ ทำได้ |
| ตรวจ Integrity | ✓ ทำได้เบื้องต้น | ✗ ไม่ได้ |
| วัดแรงในเสาเข็ม | ✓ ได้ (Driving Stress) | ✗ ไม่ได้ |
หมายเหตุ: ราคาข้างต้นยังไม่รวมค่าเดินทางและค่าขนย้ายเครื่องมือ ซึ่งคิดเพิ่มตามระยะทางของหน้างาน
โครงการของคุณควรเลือกวิธีไหน?
🧭 เลือกตามสถานการณ์
เลือก Dynamic (PDA) เมื่อ...
งานมีเสาเข็มจำนวนมาก, ต้องการตรวจสอบระหว่างก่อสร้าง, งบจำกัด, ต้องการผลเร็ว, หรือเป็นโครงการที่ไม่ได้มีข้อกำหนดพิเศษ — เหมาะสำหรับบ้านพักอาศัย อาคารพาณิชย์ทั่วไป และโรงงานขนาดกลาง
เลือก Static Load Test เมื่อ...
อาคารมีความสำคัญสูง (โรงพยาบาล สะพาน ไซโล), ผู้ออกแบบต้องการ Load-Settlement Curve ที่แม่นยำ, มีข้อกำหนดพิเศษในสัญญา, หรือ Dynamic Test ให้ผลที่น่าสงสัยและต้องยืนยันซ้ำ
ใช้ร่วมกันทั้งสองวิธี
โครงการขนาดใหญ่มักใช้ Static Test เป็น Proof Test สำหรับเสาเข็มตัวแทน และ Dynamic Test สำหรับตรวจสอบเสาเข็มจำนวนมากในระหว่างก่อสร้าง เพื่อสมดุลระหว่างความแม่นยำและต้นทุน
Dynamic Load Test ทำงานอย่างไร?
วิธี Dynamic Load Test หรือ High Strain Dynamic Testing ตามมาตรฐาน ASTM D4945 และ มยผ.1252-51 ทำงานโดยการติดตั้ง Strain Gauge และ Accelerometer บนหัวเสาเข็ม จากนั้นใช้ปั้นจั่นยกลูกตุ้มหรือค้อนกระแทกลงบนหัวเสาเข็ม เครื่องมือจะบันทึกคลื่นแรงและความเร่งที่เกิดขึ้น
ข้อมูลที่ได้จะถูกส่งไปวิเคราะห์ด้วยซอฟต์แวร์ CAPWAP (CAse Pile Wave Analysis Program) ซึ่งจะคำนวณหา:
- กำลังรับน้ำหนักรวม (Total Capacity)
- แรงเสียดทานผิว (Skin Friction) แยกแต่ละชั้นดิน
- แรงต้านที่ปลายเสาเข็ม (End Bearing)
- แรงเค้นอัดและดึงในเนื้อเสาเข็ม (Driving Stress)
อ่านขั้นตอนการทดสอบ PDA แบบละเอียดได้ที่ Dynamic Load Test (PDA) คืออะไร? ขั้นตอนและการแปลผล และวิธีอ่านผลวิเคราะห์ที่ CAPWAP คืออะไร? เข้าใจการวิเคราะห์สัญญาณ PDA
Dynamic Load Test สามารถทำได้ทั้งระหว่างการตอก (During Driving) และหลังจากตอกเสร็จแล้ว (Re-strike) การทำ Re-strike จะให้ค่า Set-up Effect ซึ่งบอกว่ากำลังรับน้ำหนักเพิ่มขึ้นเท่าไหร่หลังหยุดพัก
Static Load Test ทำงานอย่างไร?
Static Load Test ทดสอบโดยการกดเสาเข็มด้วย แม่แรงไฮดรอลิก ค่อยๆ เพิ่มแรงกดเป็นขั้นๆ และวัดการทรุดตัวของเสาเข็มในแต่ละขั้น มี 2 วิธีหลัก:
- Kentledge Method — วางน้ำหนักคอนกรีตบล็อกหรือเหล็กเป็น Counter Weight บนโครงเหล็ก แม่แรงดันเสาเข็มโดยอาศัยน้ำหนักเหล่านี้เป็นแรงต้าน เหมาะกับพื้นที่โล่งที่จัดเตรียมน้ำหนักได้มากพอ
- Anchor Pile Method — ตอกเสาเข็มสมอรอบๆ เสาเข็มทดสอบ แล้วใช้คานเหล็กยึดเสาเข็มสมอกับแม่แรง เหมาะกับพื้นที่จำกัดที่ไม่สะดวกวางน้ำหนักมาก
อ่านขั้นตอนการทดสอบแบบเต็มได้ที่ Static Load Test คืออะไร? ขั้นตอน มาตรฐาน และการแปลผล
Static Load Test ให้ Load-Settlement Curve โดยตรง ซึ่งวิศวกรสามารถหา Ultimate Load จริงๆ ของเสาเข็มได้ รวมถึง Elastic และ Residual Settlement แยกกัน ข้อมูลนี้มีค่ามากสำหรับการออกแบบอาคารที่มีข้อกำหนดการทรุดตัวเข้มงวด
Seismic Integrity Test — ทางเลือกที่สามคืออะไร?
นอกจากสองวิธีหลัก ยังมี Seismic Pile Integrity Test (PIT) ตามมาตรฐาน ASTM D5882 และ มยผ.1551-51 ซึ่งเป็นการทดสอบ Low Strain เพื่อตรวจสอบ ความสมบูรณ์ ของเสาเข็มเท่านั้น ไม่ใช่กำลังรับน้ำหนัก ราคาประมาณ 100–150 บาท/ต้น
เหมาะมากสำหรับการตรวจสอบเสาเข็มเจาะทั้งโครงการในราคาประหยัด ก่อนที่จะทำ Dynamic หรือ Static Test กับเสาเข็มที่เลือก — อ่านรายละเอียดวิธีนี้แบบเจาะลึกได้ที่ Seismic Integrity Test คืออะไร? ตรวจความสมบูรณ์เสาเข็มก่อนสายเกินแก้
Dynamic vs Static ราคาต่างกันเท่าไหร่?
Dynamic Load Test (PDA) เริ่มต้นประมาณ 5,500 บาท/ต้น ส่วน Static Load Test อยู่ที่ประมาณ 50,000–150,000+ บาท/ต้น ขึ้นกับน้ำหนักทดสอบและวิธีจัดน้ำหนักต้าน (Kentledge หรือ Anchor Pile) ต่างกันประมาณ 10 เท่าขึ้นไป
หมายเหตุ: ราคานี้ยังไม่รวมค่าเดินทางและค่าขนย้ายเครื่องมือ ซึ่งคิดเพิ่มตามระยะทางของหน้างาน
ดูราคาทดสอบเสาเข็มทุกวิธีแบบละเอียดพร้อมปัจจัยที่มีผลต่อราคาได้ที่ ราคาทดสอบเสาเข็มปี 2026 — PDA, Seismic, Static Load Test หรือติดต่อรับใบเสนอราคาฟรีภายใน 24 ชม. — ดูขอบเขตบริการทดสอบเสาเข็มทุกวิธีได้ที่หน้าบริการทดสอบเสาเข็ม
กฎกระทรวงฐานรากอาคาร พ.ศ. 2566 กำหนดอะไรเรื่องการทดสอบเสาเข็ม?
ตั้งแต่มี กฎกระทรวงกำหนดฐานรากของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคาร พ.ศ. 2566 การเลือกวิธีทดสอบเสาเข็มไม่ใช่แค่เรื่องราคาหรือความเร็วอีกต่อไป เพราะกฎหมายกำหนด "ค่าแรงต้านทานที่ยอมให้" ของเสาเข็มตามที่มาของค่า — วิธีพิสูจน์ที่น่าเชื่อถือกว่า กฎหมายก็ยอมให้ใช้ค่าที่สูงกว่า
← เลื่อนดูตารางทั้งหมด →
| ที่มาของค่าแรงต้านทานเสาเข็ม | ใช้ได้ไม่เกิน | เทียบเท่า FS |
|---|---|---|
| คำนวณจากรายงานสำรวจดิน (วิธีสถิตยศาสตร์) | 40% | 2.5 |
| Static Load Test (ทดสอบกดน้ำหนักจริง) | 50% | 2.0 |
| Dynamic Load Test (PDA) | 40% | 2.5 — ต้องสอบเทียบกับวิธีสถิตยศาสตร์ |
ทำไม Static ได้ 50% แต่ Dynamic ได้ 40%? โดยสรุปคือ Static Load Test เป็นการกดน้ำหนักจริงจึงมีความไม่แน่นอนต่ำ กฎหมายเลยยอมให้ใช้ค่าสูงกว่า (FS 2.0) ส่วน Dynamic เป็นการประเมินทางอ้อมและต้องสอบเทียบกับวิธีสถิตยศาสตร์ (FS 2.5) — อ่านคำอธิบายเกณฑ์ 40/50/40 แบบเต็มพร้อมข้อ 24–25 และกรณีเสาเข็มเกิน 40 ตันต่อต้นได้ที่ เสาเข็มรับน้ำหนักได้เท่าไหร่ตามกฎหมาย? เกณฑ์ 40/50/40 กฎกระทรวงฐานราก 2566
ส่วนต่างระหว่าง 50% กับ 40% อาจแปลว่าใช้เสาเข็มน้อยต้นลงหรือสั้นลงทั้งโครงการ ซึ่งประหยัดกว่าค่าทดสอบหลายเท่า โครงการขนาดกลาง–ใหญ่จึงนิยมสูตร "Static นำ สอบเทียบ Dynamic ตาม" คือทดสอบ Static บนเข็มตัวแทนจำนวนน้อยเพื่อยืนยันพฤติกรรมจริง แล้วกระจายการทดสอบ Dynamic ให้ครอบคลุมเข็มจำนวนมากในราคาที่คุมได้ — สอดคล้องทั้งข้อกฎหมายและงบประมาณ
อ่านสาระสำคัญของกฎกระทรวงฉบับนี้แบบครบทุกประเด็นได้ที่ สรุปกฎกระทรวงฐานรากอาคาร พ.ศ. 2566
หมายเหตุ: เนื้อหาส่วนนี้เป็นการสรุปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะโครงการ โปรดตรวจสอบตัวบทกฎหมายและปรึกษาวิศวกรผู้ออกแบบของโครงการ